ÿþ<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"> <html lang="nl"> <head> <meta http-equiv="Content-Language" content="nl"> <meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=ISO-8859-1"> <meta name="description" content="Huis ter Heide en de jaren van malaise."> <title>Aankoop Loonse en Drunense Duinen door Natuurmonumenten. Aflevering 10. Huis ter Heide en de jaren van malaise.</title> </head> <body><body leftmargin="180"><body rightmargin="280"> <br> <h1>Aankoop Loonse en Drunense Duinen door Natuurmonumenten</h1><h2>Aflevering 10. Huis ter Heide en de jaren van malaise</h2><h3> <I>Jan van Iersel</I> </h3> <p> <IMG BORDER="0" SRC="aankoop10Zoomland.jpg" width="531" height="702" alt="brief Zoomland" title="Ter overname aangeboden" HSPACE="20" align=left></a><br><br> Natuurmonumenten kreeg wat het natuurgebied aan de westzijde van de provinciale weg aangaat niet alleen gronden aangeboden door Mombers en Eenhuis, maar ook door de toenmalige eigenaren van het aangrenzende landgoed Huis ter Heide. <br> Begin juli 1929 bood de N.V. Cultuuronderneming "Zoomland" te Bergen op Zoom een complex met daarin de zogenaamde Ruwe Bosschen van Tilburg aan Natuurmonumenten te koop aan. Zoomland wilde van haar bezit af naar aanleiding van een brandje. <br> Haar opzichter Jacobs, wonende op Huis ter Heide te Loon op Zand' kon ter plaatse de nodige inlichtingen geven. 'Tot Uwe oriëntering moge dienen, dat onze bezitting daar groot is ruim 645 HA, waarvan verhuurd zijn 207 HA.' <br><br> Natuurmonumenten hield de boot af. Het was door het vele cultuurland voor haar niet zo'n 'begeerenswaardig object'. Het zou wellicht anders zijn wanneer de 'zoogenaamde Friesche Boerderij' buiten het aangebodene werd gehouden. De heer Geluk, gedelegeerd commissaris van Zoomland, was daartoe bereid. <br> Verder zou de Vereniging aankoop alleen in overweging nemen wanneer de prijs redelijk was en zij de koopsom bijeen kon brengen. <br> Van Tienhoven stuurde Mombers op pad voor een eerste terreinverkenning.<br><br> Mombers aan Drijver, Waalwijk 6 september 1929:<br><br> 'Verder hebben wij onder geleide van den Heer Jacobs, wonende Huis ter Heide, de uitgestrekte bezittingen bezocht der N.V. Zoomland. De N.V. is maar pro forma, de baas is D. Geluk. Het zou te verdeelen zijn in 185 h.a. grasland met een nieuw enorm gebouw (boerderij), 300 h.a. heide met dennenopslag, 100 h.a. mastbosschen, 45 h.a. weiland. <P style="clear: left;"> Wanneer u rechtstreeks in correspondentie treedt en b.v. die 185 h.a. weiland buiten beschouwing laat, wil ik er u op attent maken, dat vooral niet moet vergeten worden, dat b.v. bij de 300 heide de 2 vennen het Leikeven en het Plakkeven er bij in begrepen zijn, voorts bij die 45 h.a. het landhuis genaamd Huis ter Heide met daar in de omgeving al de zware loofboomen en fijnspar. <br> Van de waarde kan ik zoo niets zeggen, daar zouden meerdere dagen voor noodig zijn, behalve het weiland is de verdeeling van die 300 en 100 h.a. ook maar globaal geschat. Dit zou met de kaart in de hand wat nauwkeuriger moeten worden opgenomen.'<br><br> Mombers aan Van Tienhoven, Waalwijk 6 november 1929: <br><br> 'Bezoek gehad van den Heer Jacobs, wonende Huis ter Heide (ontginning Dr. Geluk). Hij zei een paar honderd kilo tamme Kastanjes bijeengegaard te hebben. Of men deze somtijds in de kweekerijen der Vereen. gebruiken kan, welken prijs?<br> Ook liggen er veel beukennootjes, hij zou deze de kinderen laten rapen, indien het de moeite waard was. Voorts kwam het gesprek over den verkoop der bezitting. Ik gaf hem den raad bij gelegenheid Dr. Geluk in overweging te willen geven b.v. alleen de hei en de bosschen mèt het huis en omgeving waarin hij woont aan te bieden en dan een meer aanneembaren prijs te stellen. Wanneer u dus nog idee mocht hebben, meen ik dit het beste voorstel is. Het weiland kan hij dan publiek laten brengen en zou, volgens Jacobs, een flinken prijs opbrengen.'<br><br> Van Tienhoven aan Mombers, Amsterdam 7 november 1929:<br><br> 'Dr. Geluk te Bergen op Zoom heeft indertijd een vraagprijs gedaan voor zijn bezitting onder Loon op Zand, doch die vraagprijs was zoodanig, dat hij ons geen aanleiding gaf een juiste taxatie te laten verrichten. Of Dr. Geluk bereid zal zijn de ongecultiveerde gronden op redelijke gronden aan te bieden zullen wij moeten afwachten, doch zelfs een redelijke vraagprijs zou voor onze Vereeniging natuurlijk reeds groote financieele moeilijkheden met zich brengen. Wij zijn de aderlatingen van onlangs [aankopen Loeff en Le Mire] nog lang niet te boven.'<br><br> Zoomland verkocht haar bezitting aan de Tilburgse arts Gimbrère, die het op zijn beurt in het voorjaar van 1931 te koop aanbood aan Natuurmonumenten. De vraagprijs van ’ 500,- per ha werd echter veel te hoog bevonden, gezien de prijzen van soortgelijke bos- en heideterreinen. 'Wij meenen ons te herinneren, dat er bij Huis ter Heide slechts betrekkelijk weinig oude bosschen voorkomen.'<br><br> Tegen het einde van dat jaar kwam de arts erop terug: 'Wat den prijs betreft, de tijds omstandigheden hebben daarin een aanmerkelijke wijziging gebracht en wat de andere opgegeven reden betreft, deze vind ik volmaakt onbegrijpelijk. Misschien heeft het onderzoek door Uw vertegenwoordiger, dat nog geen uur duurde en waarbij zonder geleide slechts een klein gedeelte werd bezocht, u een verkeerden indruk gegeven. Ik zou u daarom wel willen adviseeren zelf de mérites van de aangeboden terreinen te komen beoordeelen. Speciaal het gedeelte ten Noorden van den weg Loon op Zand - 's Gravenmoer bij de Kraanvensche bergen doet in schoonheid voor geen enkel terrein onder en ligt m.i. zeer gunstig ten opzichte van de bezittingen die Uwe Vereeniging in den omgeving reeds heeft. Ik schat de grootte van dit deel op ± 100 H.A. en ben bereid den grond af te staan voor ’ 350,- p.H.A. plus de door deskundigen te schatten waarde van het hout.<br> Van de bosschen en heide ten zuiden van bovengenoemden weg ± 300 H.A. vraag ik thans ’ 250,- p.H.A. plus de te schatten waarde van het hout. <br> Dat deze aanbieding zeer voordeelig is zult u zelf wel kunnen beoordeelen in 't licht van uw jongste aankoopen in Oisterwijk, maar blijkt ten overvloede uit 't feit, dat ik dezer dagen aan de gemeente Sprang-Capelle 15 1/2 H.A. zeer ongunstig gelegen heide perceelen verkocht voor ruim ’ 350,- p.H.A. Het zou mij spijten indien dit mooie complex op deze wijze geheel zou worden versplinterd.'<br><br> Ook de zeer fors verlaagde vraagprijzen brachten de Vereniging niet tot enig enthousiasme. De tijden waren inderdaad aanmerkelijk veranderd, iets waar ook de Vereniging dag in dag uit de gevolgen van ondervond. Van Tienhoven beloofde bij een volgend bezoek tijd vrij te zullen maken om het aangeboden terrein te bezoeken, doch hij wist nog niet wanneer dat zou zijn. Het zou er niet van komen. Ook de nieuwe eigenaar lukte het niet tot zaken te komen met Natuurmonumenten. Het weerhield Mombers er niet van om zijn bezit aan de westzijde van de weg en dat van mevrouw Eenhuis bij de aanvang van het nieuwe jaar en in een nieuw jasje aan de Vereniging te koop aan te bieden, hopend op een gunstiger economisch klimaat met meer 'initiatief en actie, twee voorname voorwaarden, die aldaar wel te pas zouden komen, om iets tot stand te brengen'.<br><br> Mombers aan Van Tienhoven, Waalwijk 4 januari 1932:<br><br> 'Wat het tewerkstellen van werkloozen betreft, zoo heb ik daarover van een gemeente een schrijven ontvangen, maar kan hieraan dit jaar geen gevolg geven. Om mijn bezit door verkoop bij gedeelten weer te gaan versnipperen, zou jammer zijn. Ik verneem de gemeente Sprang-Capelle onder L.o.z. in de buurt van het huis ter Heide, een stuk heidegrond van 15 h.a. gekocht heeft voor ’ 5500,-. Zooals u ziet heeft het Rijk ook wederom 1200 h.a. gekocht om die te laten bebosschen. De terreinen aan den westkant van den prov. weg onder L.o.z. was ook wel iets voor het Rijk. Het spreekt vanzelf, dat u op de eerste plaats komt, maar zou u geen kooper zijn, zoo zou het mij aangenaam zijn, indien u deze zaak zoudt willen bevorderen. De streek bestaat voornamelijk uit:<br> 41 perceelen met 16½ h.a. van U. Eenhuis te Udenhout; <br> 233 " met 77 h.a. van F. Mombers te Waalwijk (274 percelen aaneengesloten bezit).<br> Wanneer u mij een aannemelijk voorstel kunt doen, dan wil ik gaarne met Mevrouw E. hierover bij mijn bezoek daarover spreken.'<br><br> De Vereniging sprak op haar beurt de hoop uit dat de toestand, die aanmerkelijk ongunstiger was dan enige maanden geleden, zich ten goede mocht keren. 'Zooals wij U reeds eerder mededeelden achten wij een strook van 50 - 100 Meter langs den weg voor ons wel van belang, doch verder zullen wij moeilijk kunnen gaan. Denkt U er nog eens over na of zulk een oplossing mogelijk is. Wij van onzen kant kunnen dan probeeren de geldelijke moeilijkheden op een of andere wijze op te lossen.' In dezelfde brief van 12 januari 1932 werd het faillissement van stoomschoenfabriek Van Schijndel in Waalwijk ter sprake gebracht, tengevolge waarvan de uitspanning De Roestelberg en de omliggende terreinen te koop werden aangeboden door de familie Van Schijndel, waarover Mombers had geschreven: 'U begrijpt, de zaak moet met een beetje discretie behandeld worden. De familie V. Schijndel verkeert in zeer droevige omstandigheden, zware slagen hebben hen getroffen. In het begin dezer maand de moeder plotseling overleden, vlak daarop de stopzetting der prachtige fabrieken, heel Waalwijk is er mee begaan. Mijne gevoelens ten opzichte van de vereeniging zijn nog altijd hetzelfde. Ik meende u als vriend deze kleine voorlichting te moeten geven. Laat mij s.v.p. eens weten wat u er van zegt, wat in deze het beste is te doen.' <br> Jammer genoeg lagen vraagprijs en schatting ver uiteen. Van Tienhoven, die alleen belangstelling had voor de terreinen die nodig waren voor afronding van de noordgrens van het bezit van de Vereniging: 'Ik mag deze zaak wel in Uw aandacht aanbevelen en misschien is Uw vindingrijkheid ertoe in staat om ook in deze weer de belangen der Vereeniging te behartigen, zooals U reeds in zoovele gevallen gedaan hebt.'<br><br> Mombers aan Van Tienhoven, Waalwijk 13 januari 1932:<br><br> 'In verband met uw schrijven d.d. 12 dezer wil ik met genoegen U eenige gegevens verstrekken om voor de leden der Vereeniging het natuurschoon der Loonsche duinen meer toegankelijk en aantrekkelijk te maken. Zooals u schrijft moet dit op de eerste plaats practisch uitvoerbaar zijn. Ik ben daarom begonnen om een plan in enkele lijnen op een kaart aan te duiden. Zooals u ziet heb ik daarop een zestal centrale punten aangegeven: de boschwachterswoning, de vijver, de schuur op Westloon, café v.d. Kaa, het hoogste punt op de Roestelberg (eig. v. Schijndel) en ten slotte het cardinale punt bij de oude huisplaats. U zult het met mij eens zijn, deze omgeving met zijn prachtige oude bosschen voor iederen natuurvriend een ideale plaats is. M.i. zou dus een begin van uitvoering moeten gemaakt worden om dit gemakkelijk te bereiken, natuurlijk zoo voordeelig mogelijk en zonder schade aan boomen en bestaande plantsoenen te doen. Vooreerst is hier voor aangewezen de breede laan langs de oude mastbosschen (ongeveer 400 meter ten zuiden café v.d. Kaa, ingang prov. weg, dus bij perc. I 358. Ik heb dit met een stippellijn aangegeven, bij D 1426 buigt deze lijn zich iets naar het zuiden om (ik meen 1427 ook een mastbosch is, men komt vervolgens op een woest terrein, 1479 en 1481 zijn oude natuurboomen (afk. resp. Algem. Arme en v. Loon) terwijl 1327 een mastbosch is afk. van Le Mire waar juist een laan ligt, om tenslotte op de groote heirbaan L.o.z. Waalwijk te belanden naar de huisplaats. Een beetje lager een andere stippellijn u wel bekend, d.i. den ingang van Westloon naar de schuur. Deze kan zich even te voren even ombuigen naar het noorden om zich bij den anderen weg aan te sluiten. Deze wegen zouden dus geëgaliseerd moeten worden en op de een of andere wijze verhard (met steenkolengruis b.v.). Misschien kan zoodoende in de toekomst het bezit der Vereeniging aldaar meer rendabel gemaakt worden. Zoudt u mijn plan levensvatbaar en practisch uitvoer vinden, dan kan dit nog nader uitgewerkt worden. Het zal mij genoegen uwe meening hieromtrent te vernemen.'<br><br> 'P.S. Ik heb er vooral aandacht aan geschonken dat de Vereeniging met de werkzaamheden op eigen terrein kan blijven. <br> Verder lees ik uit uw schrijven, een strook van 50/100 meter ten westen van prov. weg u wel van belang acht. Ik ben bereid u in dezen van dienst te zijn. Vanaf de Kraanvensche Straat tot hoeve van Laarhoven bedraagt de lengte ongeveer 1730 meter. Ik wenschte hiervan te reserveeren I ! 1333 om een uitweg te behouden en een breede laan aan te leggen. Er blijven dan nog 1700 meter over. Me dunkt dat ’ 10,- per strekkende meter wel aannemelijk is. Op verlangen zend ik u nadere kadastrale gegevens. Het zal mij aangenaam zijn uwe nadere berichten te ontvangen. Aanbieding vrijblijvend.'<br><br> Van Tienhoven, die een voorstander was van het aantrekkelijk maken van natuurterreinen voor bredere lagen van de bevolking, beloofde na zijn buitenlandse reis naar Brabant te komen om een en ander nader te bespreken. Een zaak als de ontsluiting van het terrein voor het publiek wilde hij liever mondeling bespreken. Vooruitlopend daarop wees hij er al wel op dat verharding van wegen nogal wat zou kosten en in deze tijd bezwaarlijk extra kosten gemaakt konden worden. Hier sprak de voorzitter in zijn functie van penningmeester van de Vereniging, iets wat hij in de vooroorlogse jaren - zonder aankoopsubsidies van de rijksoverheid - heel veel heeft moeten doen. 'Ook over de perceelen westelijk van den Provincialen weg dienen wij samen nog eens overleg te plegen. Het geldt hier een uitgave van belang en al kunnen wij momenteel onmogelijk het benoodigde bedrag op tafel leggen, wij leven altijd in de hoop, dat op de een of andere wijze de middelen beschikbaar zullen zijn. U ziet, alle malaise ten spijt blijven wij vol goeden moed; zonder dat optimisme is het tegenwoordig heel moeilijk een Vereeniging als de onze te leiden.' <br> Van een bezoek zou het die winter niet meer komen en ook hun correspondentie werd op een laag pitje gezet, totdat Mombers begin maart 1932 weer eens in de pen klom: 'Zooals wij waren afgesproken zou ik de boodschappen die bij mij komen en nuttig voor de vereeniging zijn, doorsturen aan den boschwachter, hetgeen ik reeds gedaan heb. Ditmaal is er echter een zaak waarmee ik eerst even uwe meening wil vragen.' Het betrof enkele percelen van de Loonse landbouwer Van den Hoven die aan weerszijden van de provinciale weg lagen. 'Mijn vraag is nu, zijt u reflectant voor het geheel ofwel alleen D 988. (...) Ik heb gezegd over een dag of 14 wel eens bij hem te komen. U zult inzien dat het voor mij geen doel heeft om dit te koopen, wanneer u van plan zijt binnenkort van mij die perc. over te nemen.'<br><br> <IMG BORDER="0" SRC="aankoop10wegWitmeer.jpg" width="657" height="1034" alt="kaartje weg Witmeer" title="Wat kwam eerst: de wegen of de verkaveling?" HSPACE="10" align=left></a><P style="clear: left;"><br> Pas medio april kwam Van Tienhoven naar Brabant om met Peijnenburg en Van Iersel over de aankoopproblemen van de Onverdeelde Duinen te beraadslagen. Na afloop bezocht bij Mombers in Waalwijk 'die ook beloofde ons met aankoopen te zullen helpen'. Peijnenburg zou trachten het perceel D 988, gelegen aan de oostzijde van de weg, van Van den Hoven voor de Vereniging aan te kopen. Dat lukte hem echter niet en nadat een maand verstreken was stelde Mombers voor om alle aangeboden percelen aan te kopen, D 988 aan de Vereniging over te dragen en hijzelf zou dan de andere percelen aan de overkant aan zijn bezit toevoegen. 'Verder moeten daar geen nevengedachten aan vastgeknoopt worden dat ik er goed mee ben, want ik wil er mijn hand niet om verdraaien, dan koopt u het maar alleen, het is alleen een vriendschappelijke samenwerking. Dus u doet maar precies zooals u wilt, het is mij altijd best. Maar ingeval de koop voor het geheel wordt gesloten voor meer dan ’ 400 betaal ik voor mijn deel toch niet meer dan ’ 150. Ik meen dat ik vooraf hiermede de zaak duidelijk heb uiteengezet.' Door afwezigheid wegens verblijf in het buitenland kon Van Tienhoven pas twee weken later antwoorden. Hij wilde het perceel D 988 graag in handen krijgen als afsluiting van het bezit van de Vereniging. 'Wij verklaren ons bereid tot aankoop over te gaan voor ’ 250,- en indien U dezen koop tot stand kunt brengen in combinatie met de perceelen, westelijk van den weg, welke dan door U zullen worden behouden, machtigen wij U gaarne deze zaak in orde te brengen.' Nadat er weer een aantal weken niets gebeurd was kreeg Mombers uit Amsterdam de vraag of de aankoop van perceel D 988 nog niet gelukt was. <br><br> Mombers aan Van Tienhoven, Waalwijk 25 juni 1932:<br><br> 'Naar aanleiding van uw schrijven d.d. 24 dezer deel ik U mede, dat ik voorloopig van een aankoop der perc. v.d. Hoven ben afgezien. Met het geld daarvoor bestemd, ben ik naar Mevr. Eenhuis gegaan en deze was zoo vriendelijk mij daarvoor de perc. wei & bouwl. I nrs. 263, 261, 259 en 1440 in verkoop af te staan. Deze zijn gelegen op Efteling tusschen mijne perc. in en komen mij dus later te pas. Na ontvangst van uw schrijven van 23 Mei l.l. ben ik expres naar Peijnenburg gegaan en heb hem over de zaak v/d Hoven gesproken en opdat hij uwe meening hieromtrent zou zien heb ik hem meteen uw schrijven laten lezen. Ik was dus in de veronderstelling Peijnenburg een & ander zou afwerken. Verder heb ik vernomen dat de bezitting Roestelberg op naam gesteld is van den heer Cooymans te 's Bosch, schoonzoon van den heer V. Schijndel. Over het algemeen staan er de landbouwgewassen goed bij, vooral de haver staat prachtig. Ook de jonge dennen groeien welig, tot op heden zijn onze bezittingen voor brand gespaard gebleven. Dezer dagen heb ik u nog een aantal teekeningen en papieren gezonden, die u van nut kunnen zijn voor verdere aankoopen in de hei. Ik verneem dat de jacht in de duinen aan 2 boeren te Udenhout verpacht is, van het gras in de hei vernam ik niets, de gras prijzen zijn hier dit jaar beduidend hooger.' <br><br> Na de zomer stuurde Mombers een brief naar Amsterdam met de constatering dat er 'in de hei' weinig meer verhandeld werd. Dat lag volgens hem niet alleen aan de 'algemene slechte toestand', ook was er het laatste half jaar vanuit de Vereniging 'niet veel stimulans om onder L.o.z. de zaken verder uit te breiden, uitgegaan. Met den dood van Verhoeven is er dit nog slechter op geworden. Zou het zijn, dat ik u met een of ander tijdelijk behulpzaam kan zijn, zal ik dit naar best vermogen doen.' Van Tienhoven zond hem daarop een lijst met aankopen in 1931 en 1932 om daarmee aan te tonen dat het nogal meeviel met de passiviteit van de Vereniging. De lijst bevestigde echter eerder Mombers gelijk. In 1931 waren er acht aankopen geweest, in 1932 tot dat moment nog slechts drie en daar zouden er dat jaar maar weinig bijkomen. Van Tienhoven: 'Zeer zullen wij het op prijs stellen, indien U Peijnenburg wat wegwijs wilt maken, opdat hij in voorkomende gevallen voor onze Vereeniging kan optreden, zooals Verhoeven dat tot nu toe gedaan heeft. Komt U eens in de omgeving van Loon op Zand, dan hopen wij, dat U Peijnenburg de noodige inlichtingen omtrent eventueele aankoopen wilt geven.' <br> Het plotselinge overlijden van Jan Verhoeven was voor Natuurmonumenten een groot verlies. Secretaris Thijsse herdacht hem in zijn jaarverslag 1932/33 op de Algemene Ledenvergadering van 18 maart 1933 als algemeen opzichter over de bezittingen in Brabant en vertrouwensman van de Vereniging die in Noord-Brabant grote resultaten had weten te bereiken.<br><br> Het duurde een vol jaar alvorens Mombers de volgende brief - met bijvoeging van een nieuwe jachtvergunning voor de komende drie jaar - van Van Tienhoven zou ontvangen. 'In langen tijd hebben wij elkaar niet geschreven.' Van Tienhoven klaagde over de toegenomen belangstelling voor de Loonse en Drunense Duinen; om dit 'ernstig nadeel' te ondervangen was overwogen om het terrein voor het publiek af te sluiten en alleen voor leden toegankelijk te stellen. De Vereniging had de laatste tijd weinig percelen kunnen aankopen, ook omdat zij de vraagprijzen 'gezien den tegenwoordigen tijd' te hoog vond. 'Wij missen Uw bemiddeling bij al onze plannen en kunt U weer eens tijd vinden met eigenaars te onderhandelen, dan zullen wij natuurlijk van Uw bemiddelen dankend gebruik maken. Groote uitgaven kunnen wij ons jammer genoeg in dezen tijd niet getroosten, doch wij weten hoe sommige perceelen, die voor een goede begrenzing noodig zijn, toch nog wel tegen redelijken prijzen te koop zijn. Wij zullen Peynenburg vragen dezer dagen eens met u overleg te plegen om na te gaan wat in de eerste maanden gedaan zou kunnen worden. Binnenkort hopen wij te Loon op Zand te komen, en dan kunnen wij een en ander hooren.' <br><br> <IMG BORDER="0" SRC="aankoop10wegRoestelberg.jpg" width="619" height="754" alt="kaartje wegen Loonsch Hoekje" title="Grond te koop in het Loonsch Hoekje" HSPACE="10" align=left></a><P style="clear: left;"><br> Mombers aan Van Tienhoven, Waalwijk 8 september 1933: <br><br> 'Mevrouw Eenhuis heeft zes hectaren aan mij overgedragen, zoodat ten westen van den prov. weg alle perceelen aaneengesloten tegenover café v.d. Kaa tot v. Laarhoven mijnen eigendom zijn. (...) De omgeving van den Roestelberg zal steeds het meest belaagde punt van het bezit der Vereeniging blijven. Vanouds is voor de bewoners der Langstraat en omgeving maar meer in het bizonder voor de Waalwijkers "de Roestelberg" het geliefkoosde ontspanningsoord geweest. Zooals met iedere zaak, kunnen voor de aangrenzende eigendommen daar voor en nadeelen zijn. Om de duinen af te sluiten zou ik u ontraden. Het komt wel voor dat men er in slaagt oude gewoonte en volksgebruiken in meer ordelijke banen te leiden, maar met bots afsluiten en afschaffen verliest men de voordeelen en worden de nadeelen nog moedwillig vermeerderd. Beter ware het een beknopte brochure in zakformaat samen te stellen (aantrekkelijk was een kleine Kalender met voor iedere maand een landschap der bezittingen) waarin het doel en streven der Vereeniging wordt uiteengezet, deze gratis in den omtrek der meest bezochte ontspanningsoorden ter beschikking te stellen. Er is dan kans meer vrienden en leden er bij te krijgen, die op hun beurt vanzelf het plantsoen voor vernieling in bescherming zullen nemen.' <br><br> Hij sloot af met de uitnodiging om maar eens naar Loon op Zand te komen; diverse aankopen bevonden zich in een stadium 'dat den aankoop alleen nog maar van Uwe goedkeuring afhangt'. Om de band na zo'n lange tijd te herstellen voegde hij een foto toe, waarop hij prompt werd bedankt voor dit 'beeld van onzen Waalwijkschen medewerker, die in zijn gebied staat, zooals wij hem gaarne zien, omdat hij daarvan deel uitmaakt'. Mombers op zijn beurt: 'Uw brief met kistje ontvangen, hetgeen een aardige attentie is. Gezien ik in de eene hand den hoed en in de andere een zakdoek heb, herinnert mij dit een heeten dag gehad te hebben, hetgeen ook al niet bevorderlijk is om in de martiale houding te schieten - ik schijn niet photogénique te zijn.' Voorts stuurde hij enige advertenties waarin bos- en heidegronden te koop werden gevraagd en waaruit hij afleidde dat de prijzen niet waren gedaald. <br><br> Mombers aan Van Tienhoven, Waalwijk 20 oktober 1933:<br><br> 'De landbouwers gaan tegenwoordig naar de markt zonder geld in den zak omdat zij weinig of geen zaken doen, dat kan waar zijn. Maar daarmee blijven zij op de hoogte, passen zich geleidelijk aan de tijdsomstandigheden aan, zij blijven actief en zijn paraat, als het noodig is weten ze hoe de zaken staan. Hetzelfde geldt voor den aankoop of verkoop van gronden.'<br><br> Zonder nog zaken te kunnen doen voor de Vereniging vertrok Mombers een maand later met stille trom naar Parijs. <br><br> Bron: archief Natuurmonumenten (Stadsarchief Amsterdam).</p> <p><a href="index.html">Home</a></p> <!-- Start of StatCounter Code --> <script type="text/javascript"> var sc_project=6138950; var sc_invisible=1; var sc_security="901353c3"; </script> <script type="text/javascript" src="http://www.statcounter.com/counter/counter.js"></script><noscript><div class="statcounter"><a title="godaddy hit counter" href="http://www.statcounter.com/godaddy_website_tonight/" target="_blank"><img class="statcounter" src="http://c.statcounter.com/6138950/0/901353c3/1/" alt="godaddy hit counter" ></a></div></noscript> <!-- End of StatCounter Code --> </body> </html>