Samenvatting De Moerse schoolstrijd 1896-1897 met verzoekschriften en kaart Provinciale Waterstaat
Het artikel in Straet & Vaert 2011 (en gedeeltelijk in Aaw nieuws? van november 2011) beschrijft de ‘schoolstrijd’ van de ouders van schoolgaande kinderen in De Moer, die zich jarenlang hebben beijverd voor een eigen school. Hieronder in vogelvlucht het verloop van deze geschiedenis voor wat betreft de jaren 1896-1897 met de belangrijkste documenten.
Op 31 januari 1896 dienen 26 ingezetenen van de parochie St. Joachimsmoer ‘schoorvoetend’ een verzoekschrift in bij de gemeeenteraad voor een eigen school voor lager onderwijs. De brief is ondertekend door P. Kennekens.
Op 3 juni 1896 beschikt de raad afwijzend op het Moerse verzoekschrift, twee dagen nadat de briefschrijvers - het wachten beu - zich gewend hadden tot het hoger gezag: ze schreven Gedeputeerde Staten (GS) van Noord-Brabant dat ze op hun vier maanden geleden ingediende verzoek alleen een bericht van verdaging hadden ontvangen. De eerste ondertekenaar van de brief is weer P. Kennekens, waarna nog 26 handtekeningen van ouders volgen.
Op verzoek van GS maakt Provinciale Waterstaat een kaart van de gemeente Loon op Zand (schaal 1 op 15.000) waarop de woningen en bestaande scholen zijn aangegeven en lichten deze als volgt toe: De parochie St. Joachimsmoer is met gele tint aangeduid en de huizen aldaar in rood. De bij enkele huizen geplaatste volgnummers verwijzen naar bijgevoegde staat, waarop de aantallen kinderen in de schoolgaande leeftijd zijn vermeld. Diezelfde staat bevat tevens de afstanden in minuten gaans van de woningen tot aan de kerk van De Moer en tot aan de openbare scholen in de kom van Loon op Zand en ‘het Straatje’.
Gedeputeerde Staten nemen het kindvriendelijke besluit dat De Moer een eigen school moet krijgen, maar de gemeenteraad gaat daartegen in hoger beroep. Gemeentelijk en provinciaal bestuur staan dus lijnrecht tegenover elkaar. Er komt een onderzoek door de Afdeling voor de geschillen van bestuur van de Raad van State. Op donderdag 6 mei 1897 komt een onderzoekscommissie uit Den Haag naar het gemeentehuis te Kaatsheuvel voor een inspectie ter plaatse. De commissie maakt een rondwandeling door de gemeente en brengt daarvan verslag uit (zie Straet & Vaert en Aaw nieuws?), waarna blijkt dat zelfs het hoogste adviesorgaan van de regering over de kwestie verdeeld is. Naast het advies van de Raad van State ontvangt de Koningin-Weduwe een afwijkend advies van de voorzitter van genoemde Afdeling. Op 16 juni 1897 (KB nr. 28) vernietigt Hare Majesteit het besluit van GS en stelt de gemeenteraad in het gelijk. De Moer krijgt geen lagere school.
NB Uiteindelijk zou die school er toch komen, maar dat was pas in 1915, achttien jaar later!
Voor belangstellenden hieronder nog de complete kaart die Provinciale Waterstaat van de gemeente Loon op Zand heeft gemaakt en van de uitsnedes daaruit van De Moer, Kaatsheuvel, Loons Hoekje en Loon op Zand.
